روايت پيامبر - صلوات اللَّه عليه وآله - را كه مى فرمايد : « خَيْرُ مَا تَدَاوَيْتُمْ بِهِ الْمَشِىُّ » يا روايت ديگرى كه در تقسيم بيمارى ها بيان شده و مى فرمايد : « الدَّاءُ ثَلاثَةٌ وَ الدَّوَاءُ ثَلاثَةٌ . . . وَ دَوَاءُ الْمِرَّةِ الْمَشِىُّ » چنين ترجمه كرده اند : بهترين چيزى كه بدان تداوى مى كنيد راه رفتن است و در روايت دوم ترجمه كرده اند ، درد سه گونه است و درمان سه گونه . . . و دواى مِره ( صفرا و سودا ) راه رفتن است . در نظر ابتدايى و غير فنى ، ترجمه اى درست و زيبا است و مطلبى را كه در جاى خود بسيار خوب مى باشد سفارش مى فرمايد ؛ يعنى ورزش و راه رفتن كه براى تندرستى بسيار ضرورى مى باشد ، ليكن اين ترجمه از نظر فنى و بر اساس مبانى طبى ، نادرست است ، زيرا واژه « مَشى » از نظر لغت مصدر و به معناى راه رفتن مى باشد ولى در استعمال و اصطلاح طبى مَشِىّ ( بر وزن رضىّ ) به معناى مسهل ( يعنى خوردن مسهل ) نيز استعمال شده است « 1 » . و از قوانين عملى در طب سنتى است كه صفرا و سودا با خوردن داروى مسهل از بدن تخليه و پاكسازى مى گردد نه با راه رفتن كه خود موجب ايجاد گرمى در بدن و باعث هيجان صفرا مى گردد و آشنا با قوانين و كليات طب سنتى خوب مىداند كه راه رفتن از جمله شش امر ضرورى براى حيات و تندرستى است و در مبحث حركت و سكون از آن ياد مى گردد و در اصطلاح طبى ، دواء تلقى نمى شود ، بلكه جزء ضروريات حياتى و جنبه پيشگيرانه از بروز بيمارى ها را دارد ، پس هيچ گاه راه رفتن باعث استفراغ و پاكسازى بدن از دو خلط صفرا و سودا نمى گردد ، بلكه راه رفتن مىتواند در تحليل بلغم از بدن مؤثر واقع شود كه در همان روايت از باب تمثيل به حمّام كردن براى كاهش بلغم توصيه شده است ، بنابراين داشتن آگاهى نسبت به علم طب پيش از ترجمه يك متن طبى ، ضرورى مى باشد . همان گونه كه اشاره كرديم براى احياى علم طب بايد متون اصيل آن را شناخت و با دقت بازخوانى نمود و از جمله منابع و مآخذ اصيل آن ، كتاب « القانون فى الطب » مى باشد .

--> ( 1 ) البته به اين معناى اصطلاحى در كتاب‌هاى لغت نظير لسان العرب اشاره شده است ، ولى اين معنا آشنا و متبادر به ذهن نمى باشد .